{ Testebak derslerden geri kalma hadi şimdi başla çalışmaya. }

Noktalama İşaretleri


Noktalama İşaretleri

  • İki Nokta (:)
  • Noktalı Virgül (;)
  • Virgül (,)
  • Üç Nokta (...)
  • Nokta (.)
  • Soru İşareti(?)
  • Ünlem İşareti (!)
  • Tırnak İşareti (')
  • Parantez ( ( ) )

"Nokta,Ünlem,Soru işareti,Üç nokta" Bu noktalama işaretlerinden sonra büyük harfle başlanır.

; İki noktadan sonra gelen sözcükler cümle oluşturmuşsa büyük, örnek oluşturmuşsa küçük yazılır.

Örnekler;

Türkiye'nin 3 önemli sorunu vardır:ekonomi,eğitim,tarım.
Menfaat sandalyeye benzer:Başında taşırsan seni küçültür,Ayağının altına alırsan seni büyültür.

İki Nokta (:)

Kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna koyulur.

 

Örnek;

Kimler yokki "bakkalda: ferhat,hüseyin,resul,kadir

 

Kendisinden sonra açıklama yapılacağı zaman koyulur.

Örnek;

Sözünü tutacaktı: Onu bir daha aramayacaktı.

 

Bir Kişinin sözü tırnak içine alınmışsa o kişinin adından sonra koyulur.

Örnek;

Atatürk:"hayatta en hakiki mürşid ilimdir demiştir.

 

Not: Bir edebi eserde karşılıklı konuşmalarda noktalama işareti konur.

Örnek;

Aslı:
-Hiç bir şey beni bu konudan vazgeçiremez selim.
Selim:
Bak aslı yanlış yapıyorsun,kötülükten kimseye fayda gelmez.

Noktali Virgül(;)

Cümle içinde virgülle ayrılmış tür ve takımları ayırmada kullanılır.

Örnekler;

Pazardan elma,armut,üzüm; marul,patlıcan,biber aldım.
Bahçelerinde herşey vardı;  kavak,çam,kestane ; karınca,böcek,arı

Öğeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır.

Örnek;

At ölür,meydan kalır;yiğit ölür,şan kalır.

Çünkü,lakin,ama,fakat,ancak..." gibi bağlaçlardan önce konur.

Örnek;

Bilimsel çalışmalara önemlidir;Çünlü toplumlar böyle gelişir.

Özne'nin diğer öğelerle karışmaması için özneden sonra kaybolur.

Örnek;

Ömer; Hamit,Burak,Selçuk,Droğbadan daha heyecanlıydı.
Ahmet; Havva,Murat,Göksan'dan daha zekiydi.


Virgül(,)

Birbiri ardınca sıralanan eş görevli sözcük ve sözcük grupları arasına konur.

Örnek;

Sokakta,ayazda,karanlıkta artık yürüyecek halim kalmadı.


Sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için konur.

Örnek;

İş dönüşü kahveye uğrar,arkadaşlarla çay içer,sonra eve giderim.


Cümledeki ara sözleri ve ara cümleleri ayırmak için kullanılır.

Örnekler;

İzmir'e o çok sevdiğim şehre,üç yıldır gidemiyorum.

Bu konuyu,siz bilirsiniz,dün size anlatmıştım.

Tırnak içine alınmayan aktarma cümlelerinde kullanılır.

Örnek;

Servetlere yarın akşam gideceğiz, dedi.

Cümlede Anlam Karşıklığını önlemek için özneden sonra konur.

Örnekler;

Yaşlı,ağaca yaslandı.

Müdür,yardımcısına bir şeyler söyledi.

Hitap için kullanılan sözcüklerden sonra kullanılır.

Örnekler;

Canım karıcığım,

Sevğili Öğretmenim,

Üç Nokta(...)

Tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur. Bu cümlelerin yüklemi yoktur.

Örnek;

Kır atın yanında duran ya huyundan ya suyundan ...


Örneklerin devam edebileceği anlam olan yerlerde kullanılır.

Örnekler;

Toplantıya herkes gitmişti. alibey,özgür,rıfat,resul,...

Not; "-dir , -d" ekinin düştüğü cümlenin sonuna nokta konur.

Örnek;

Onun annesi çok iyi bir öğretmendir.


Nokta(.)

Bazı kısaltmalardan sonra konur.

Örnek; 

Prof. (Profesör)
Dr. (doktor)
Alb. (albay)
Cad. (cadde)


Sayılardan sonra sıra bildirmek için kullanılır.

Örnekler;

3.
4.
5.
XV.
II.Mehmet


Tarihlerde gün,ay,yıl arasından
Saatlerde Saat ve dakika arasına konur.

Örnekler;

19.08.1980

15.10'da buluşalım.


Soru İşareti (?)

Soru bildiren cümlenin yada sözleirn sonuna konur. veya soru anlamı taşıyan sıralı cümlelerin sonuna konur.

Örnek;

O da mı bizimle gelecekmiş?


Bilinmeyen şüpheye düşülen,şüpheyle karşılanan yer isimlerinden sonra kullanılır.

Örnek;

Ankara'dan konya'ya  1.5 (?) saatte gitmiş.


Cevap gerektirmeyen soru cümlelerin sonuna da soru işareti konur.

Örnekler;

Seni hiç sevmez olur muyum?

Seven ne yapmaz?

Ünlem İşareti (!)

Herhangi bir duygudan sonra ( korku, endişe, sevinç) belirten sözcük veya cümlelerinde sonuna koyulur.Sıralı ünlem cümlelerinde kullanılır.

Örnekler;

Eyvah çocuk düşecek!

Ne kadar güzel bir ev!

Ne mutlu Türk'üm diyene!


Sesleme,hitap,uyarı sözlerinden sonra konur.

Örnek;

Ey Türk gençliği!


Alay,küçümseme ve kinayeli söyleyiş anlamı kazandırmak için parantez içinde kullanılır ve bundan sonra büyük harfle başlanmaz.

Örnek;

Bizim atletik hocamız (!) mükemmel bir insanmış.

Tırnak İşareti ( " )

Başka bir kimseye ait olan aktarma cümlelerinde kullanılırlar.


Örnekler;

"İzmir üzerine dünyada bir şehir daha yoktur."

"Akacak kan damarda durmaz."


Cümle içinde özellikle belirtilmek istenen sözcükler sözler parantez ve tırkan içine alınabilir.

Örnek;

Benim için en önemli kavram "zaman" dır.


Cümle içinde geçen eser adları tırnak içine alınabilir.


Örnek;

Yahya Kemal'in "Aziz İstanbul" unu okudunuz mu?


Not; Doğruda anlatım tırnak içine alınmazsa virgülle ayrılabilr. Dolaylı aktarmalar tırnak içine alınamaz.

 

Parantez (Yay Ayraç) ( ( ) )

Cümlenin yapısıyla doğrudan doğruya ilgii olmayan açıklamalar parantez İçine alınabilir.

Örnek;

Tazminattan önce düz yazı türlerinde (Roman,öyküleştirici) pek rastlanmazsınız.

Öğrencilerimiz puan türlerine göre (eşit ağırlık-sözler) iki guruba ayrılır


Bir sözcüğün eş anlamsını belirmek için kullanılır.

Örnekler;

Bugünlü derste zamir (adıl) konusunu işledik

Önemli Notlar;

Noktalama işaretlerinin kullanılmayacağı yerler

Tamlamalar ve ikilemeler arasına noktalama işareti konulmaz.

Cümele veya metin içince geçen "ve,veya,yahut,..." gibi bağlaçlardan önce ve sonra noktalama işareti koyulmaz.

-Se -Sa şart ekinden ve "ile" sözcüğünden sonra virgül koyulmaz.

Cümle içerisinde geçen zarf-fiil eklerinden ve zaman anlamı katan edatlardan sonra virgül koyulmaz. Özellikle zarf-fiil eki ÖSYM tarafından çok sorulmuştur.


Noktalama İşaretleri Konusu İçin Yapılan Yorumlar
Cinsiyetiniz?


  • yorum_avatar
    2020-06-07 Müslüm

    Sanki öğretmen not aldırmış gibi çok güzel anlatılmış teşekkürler elinize sağlık