{ Testebak derslerden geri kalma hadi şimdi başla çalışmaya. }

Sözcükler Arasındaki Anlam İlişkisi


Sözcükler Arasındaki Anlam İlişkisi

  • Yakın Anlamlı Sözcükler
  • Eş Anlamlı Sözcükler
  • Eş Sesli (Sesteş) Sözcükler
  • Zıt(Karşıt) Anlamlı Sözcükler
  • Genel-Özel Anlamlı Sözcükler
  • Nicel-Nitel Anlamlı Sözcükler
  • Soyut-Somut Anlamlı Sözcükler
  • Yansıma Sözcükler

 

Yakın Anlamlı Sözcükler

Anlamı aynı olmayıp birbirine benzeyen sözcüklerdir. Dilimizde birbirine yakın anlamda olan pek çok sözcük vardır. Ama bu sözcükler eş anlamlı sözcükler gibi her zaman birbirleri yerine kullanılmayabilirler.

Gezmek, dolaşmak, yürümek yakın anlamlı sözcüklerdir.

Örnekler;

İzmir’i dolaştım.

İzmir’i gezdim.

İzmir’i yürüdüm.(olmaz)

Eş anlamlı sözcükler

Yazılışları ayrı olduğu halde anlamları aynı olan sözcüklerdir. Daha çok tutku ve yabancı dillerden dilimize girmiş sözcükler arasında görülür.

Örnekler;
Medeniyet-Uygarlık

Kelime-Sözcük

Cümle-Tümce

Mana-Anlam

Üslup-Biçim

Önemli!; 

Eş Anlamlı sözcüklerin bir arada kullanılması anlatım bozukluğuna yol açar.

Önemli!; 

Eş anlamlı olması için iki sözcüğün gerçek anlamda kullanılması lazım.

Örnek; 

Talibim yok bahtım kara.

Elinde siyah bir poşet var.


Eş sesli (sesteş) sözcükler

Yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları farklı olan kelimelerdir.

Örnekler;

Yaz->Mevsim

Çay->İçecek

Dil->Organ

Gül->Çiçek


Yar->Yȃr -  Adet-> ȃdet     -> sesteş değiller, söylenişleri farklıdır.

 

Zıt-Karşıt anlamlı sözcükler

Anlamca birbirinin karşıtı olan sözcüklerdir.

Örnekler;

Küçük-büyük

Zengin-Fakir

Güzel-Çirkin

Kısa-Uzun

“Gitmek-Gitmemek, Gider-Gitmez, Olmak-Olmamak” > Bunlar zıt değillerdir.

Örnek;

Bu gerçekten ince bir davranıştır.

Örnek;

"Elinde kalın bir kitap var." 
Zıt anlamlı değiller ilk örnek mecazdır.

 

Genel-Özel Anlamlı Sözcükler

Bir türün tamamını kapsayan sözcükler genel, tür içinde tek bir varlığı karşılayan sözcükler özel anlamlı sözcüklerdir.

 

Nicel-Nitel Anlamlı Sözcükler

Bir varlığın sayılabilen ve ölçülebilen özelliğine nicel anlamlı, sayılamayan veya ölçülemeyen özelliğine nitel anlamlı sözcükler denir.

Nicel Anlamlı Örnek;

Elinde Kalın bir kitap var. -> Ölçülebilir.

Karşıdan birkaç kişi geliyor -> Sayılabilir.

Nitel Anlamlı örnek;

Güzel yemekler yapmıştı bu akşam eşim. -> Sayılamaz

 

Soyut-Somut Anlamlı Sözcükler

Beş duyu organımızın en az biriyle algılayabildiğimiz SOMUT, Algılayamadıklarımız ise SOYUT anlamlı sözcüklerdir.

Hava, Koku, Masa, Çiçek -> gibi sözcükler SOMUT

Rüya, Umut, Sevgi, Özlem -> gibi sözcükler SOYUT

 

Soyutlaştırma

Sende hiç kafa yokmuş -> Kafa somutken soyutlaştı.

Ailenin bütün yükü onun üzerine yıkılmış. -> Sorumluluk Olayı Soyutlaştırdı.

 

Somutlaştırma

Sabah vakti bir güzele vuruldum -> Güzel soyutken insan olarak somutlaştı.

Kötülerle uğraşmak gerçekten zordur. -> Kötü soyutken kişi olarak somutlaştı.

 

Yansıma Sözcükler

Doğadaki seslerin taklidi yoluyla oluşan sözcüklerdir.

Bir sözcüğün yansımadan türeyip, türemediğini anlamak için sözcüğün türüne bakarız. Ve kökü bir sesi karşılıyorsa yansımadan türetilmiştir.

Örnekler;

Fısıltı (fıs)

Gümbürtü (güm)

Tıkırtı (tık)

Melemek (me)

Parıltı

HavlamakMiyavlamak

Yansıma gibi görünmesine karşın yansıma olmayan sözcüklerde vardır. Çünkü bunların kökü bir sesi karşılamaz.

Örnekler;

Kişnemek

Işıldamak

Kıpırdamak

Ötmek

Esinti
 

 


Sözcükler Arasındaki Anlam İlişkisi Konusu İçin Yapılan Yorumlar
Cinsiyetiniz?


  • yorum_avatar
    2020-06-07 Lale

    çok teşekkürler çalışırken aradım anlatım güzel

  • yorum_avatar
    2020-06-01 akif

    konu anlatımları çok güzel sitenizde